16/01/2019

Thế hệ Z - Thế hệ không sợ hãi

Từ điển cho thế hệ Z

Thế hệ Z là những thành viên teen đã được làm quen với các công cụ số ngay từ khi lọt lòng. Những trò chơi giải trí thường ngày của thế hệ 8x thuở thiếu thời là nhảy dây, banh đũa thì thế hệ Z đã thông thạo lướt web, có thói quen Google mọi thứ và Youtube tất thảy bằng chiếc điện thoại cầm tay ngay cả khi chưa vác cặp đi học. Theo khảo sát của trang Genhq.com, thế hệ Z bắt đầu từ những bạn trẻ sinh năm 1996, nhưng theo Huffingtonpost.com, con số này lại thay đổi nhảy vọt thành những chiến binh 2000. Vậy nên có thể thấy, không có một mốc năm sinh nào quy định chính xác sự ra đời của thế hệ Z. Đây là thế hệ đơn thuần có lối sống, hành vi và cách suy nghĩ khác hẳn trước vì sự ảnh hưởng mạnh mẽ của công nghệ.

Những chướng ngại của thế hệ quyết định ngày mai

1. Vững mái chèo qua dòng thác số

Là thế hệ sử dụng công nghệ để thực hiện mọi công việc trong cuộc sống, teen sẽ phải vượt qua những mặt trái của mạng lưới thông tin. Vấn đề bản quyền, thông tin giả, lợi dụng nguồn tin, tâm lý đám đông trên mạng xã hội,… tất cả đều là những virus số nguy hiểm nếu bạn không trang bị những bộ áo giáp kiến thức để chống chọi. Theo trang Huffington.com, một nguy hại lớn khi có thói quen lướt web đó là độ tập trung. Lợi dụng sự chú ý chăm chăm vào những tít lớn, những dấu ba chấm bỏ lửng mà thế hệ Z sẽ có xu hướng click chuột hay nhấp vào những tiêu đề nổi bật hơn, ít để ý tiểu tiết và kém khả năng tập trung vào những bài giảng dài. Khác với thế hệ trước, thế hệ “đói thông tin”, thì teen ngày nay lại đối mặt với cuộc khủng hoảng thừa thông tin và thông tin rác. 

2. Những đợt “sóng” khởi nghiệp liên tiếp

Vào tháng Ba năm 2015, MTV đã thực hiện một cuộc khảo sát và kết quả là phải dán nhãn cho thế hệ Z là những “ông chủ sáng lập” (The Founders). Nhà chiến dịch phát triển quảng cáo Deep Patel đã từng cho rằng: “Chính những kĩ thuật công nghệ mới đã làm cho các bạn genZ muốn khởi nghiệp nhiều hơn!”

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã đưa xã hội vào kỷ nguyên tự động. Tại Ấn Độ, chỉ với một chiếc điện thoại, bạn đã có thể đi khắp nơi, tính tiền bằng ứng dụng và không cần tới bồi bàn. Phục vụ quán đều bằng robot, gọi món bằng cách scan máy, ngay cả taxi cũng… không người lái. Khi máy móc làm gần như mọi thứ và chiếm đi phần việc của con người, nhiệm vụ của thế hệ Z không chỉ là điều khiển và quản lý máy móc, mà cốt yếu là đưa ra những ý tưởng mới, tạo ra những xu hướng tương lai. Vì vậy nên đây là thế hệ khởi nghiệp, thế hệ của sáng tạo và ý tưởng.

Chỉ cần làm một thí nghiệm xã hội nho nhỏ như sau: Với từ khóa “khởi nghiệp”, bạn sẽ nhận được 19 triệu kết quả trên Google, còn với từ khóa “tìm việc” thì bạn chỉ nhận được 9 triệu nội dung, bằng một nửa lượng kết quả của từ khóa “khởi nghiệp”. Qua đó, bạn cũng có thể hình dung phần nào sự quan tâm của thế hệ Việt mới trong cơn sốt start-up.

Trong vòng một thập kỷ qua, các lĩnh vực, đặc biệt là thương mại điện tử, đã được thế hệ trẻ khai thác triệt để cho ra những ý tưởng mới toanh. Từ việc quảng cáo ăn uống đơn thuần “tiến hóa” thành Foody hay Lozi, việc bắt xe trực tuyến cũng được du nhập vào Việt Nam, minh chứng là phần mềm Grab và Uber, các trung tâm du học cũng được start-up mọc lên như nấm sau mưa, hàng quán thì chạy dài… Thời đại “ông chủ” mở ra, khiến teen không chỉ sống bằng chuyên môn, mà còn phải là những công dân dẫn đầu xu hướng bằng những ý tưởng mới lạ!

3. Xoáy nước tâm lí, cần trang bị kĩ năng gì?

Và khi đòi hỏi ý tưởng cao cũng như hàng loạt những thiết bị hỗ trợ ra đời, nạn thất nghiệp là điều không thể tránh khỏi. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tâm lý “nghẹt thở” của teen. TS Nguyễn Doãn Phương, Viện trưởng Viện sức khỏe Bạch Mai tại hội thảo “Trầm cảm – hãy cùng trò chuyện” đã từng cho biết rằng bệnh trầm cảm đang có xu hướng trẻ hóa.

Mặt khác, năm 1998, Monica Lewinsky, một thư ký của tổng thống, được cho là một trong những nạn nhân đầu tiên của bắt nạt qua mạng (cyber bullying). Tất cả chỉ bởi vì sự ra đời của mạng xã hội đã truyền tai nhau gièm pha cô. Những người quen của cô qua lời kể tại hội thảo TedTalk đã tự tử vì không chịu nổi áp lực. Theo ChildLine, một tổ chức phi lợi nhuận của Anh, từ năm 2012 đến 2013, nạn bắt nạt trên mạng online đã bùng nổ, tăng 87%. Con số đó vẫn chưa ngừng lại. Và nạn hành hung bằng lời nói online chỉ là một vấn nạn trong hằng hà sa số những vấn nạn tâm lý từ mạng. Cũng vì vậy mà vấn đề tâm lý của thế hệ Z là một trong những câu hỏi hóc búa và đau đầu, khiến các tổ chức sức khỏe vô cùng lo ngại.

Đóng bảng chữ cái – mở ra cánh cửa tương lai

Z đã là chữ cái cuối cùng trong bảng chữ cái. Các thành viên của thế hệ này sẽ định hướng những thế hệ mới mà ở đó, mỗi cá nhân là một sự sáng tạo, và sẽ không còn một cái tên nào để dán nhãn cho một cộng đồng nữa. 

Đối mặt với tất cả những khó khăn, những kì vọng, tớ gọi thế hệ Z là thế hệ không sợ hãi. Khi trở thành nạn nhân của một trò đùa ác ý trên mạng, thế hệ Z không còn khuất phục tâm lý rồi tự tử, thế hệ này đứng dậy và mạnh mẽ hơn. Khi thất bại với một ý tưởng, thế hệ Z có trong tay cả một kho tàng kiến thức và nguồn cảm hứng online bất tận để có thể vực dậy. Khi gặp bất cứ một rắc rối nào, thế hệ Z cũng có những người bạn vô hình từ Internet giúp đỡ. Không có một trở ngại nào có thể dừng được bước tiến của thế hệ Z, và cũng không có một cú hích nào đủ mạnh để quật ngã thế hệ Z. Vậy nên, thế hệ Z được tớ gọi là thế hệ dũng cảm.

NHO KHOA

(Bài đăng trên báo Hoa Học Trò)


Về người viết

Hoa Học Trò

Bài viết liên quan

Cô nàng teen bé nhỏ giữa "đại bản doanh Wonder Woman"

16/01/2019

Tin tớ đi, thế giới đã phẳng đến nỗi dù xuất thân bé nhỏ đến đâu, chúng ta luôn có một cơ hội để nhập hội với các “siêu anh hùng”.

36 giờ lỡ chuyến ở sân bay Moroco

16/01/2019

21/7/2016 là ngày đánh dấu sự kiện quan trọng trong cuộc đời tớ: Lần đầu tiên đặt chân ra nước ngoài và lại là một đất nước xa lắc ở tận châu Phi - Morocco. Đó thật sự là một trải nghiệm nhớ đời về lần đầu đi máy bay ra nước ngoài và cũng là lần đầu tiên lỡ chuyến bay, kẹt lại ở một nơi xa lạ mà visa chỉ hôm sau là hết hạn...

Vượt qua nỗi sợ và giành học bổng 1,2 tỷ đồng

16/01/2019

Mặc dù “xí” được học bổng tiền tỷ, nhưng với tớ, đây không chỉ là việc mình trải qua được vòng đơn hay vòng phỏng vấn mà còn là cả một hành trình để buông bỏ mọi nỗi sợ hãi và học cách trưởng thành.